vrijdag 2 december 2016

Eduardo Mendoza

De Spaanse schrijver Eduardo Mendoza won deze week de premio Cervantes. Daar was hij weer van lang weggeweest. Hoewel... onlangs onlangs was ma iets merkwaardigs overkomen, en dat had allemaal met hem te maken.

Een Française uit Rijsel meldde me dat zij in haar lessen Spaans een opstel moest schrijven over een complex thema. Het onderwerp ziet u hieronder staan - niet om mee te lachen, wie verzint zoiets? Wel ikzelf nota bene, de "escritor belga" uit onderstaande tekst. De dame in kwestie googelde de tekst en kwam immers uit bij een essay dat ik twintig jaar geleden, in 1996 godbetert, over de auteur had geschreven, in het Spaans - waar is de tijd? Blijkt die Franse leerkracht Spaans dat al jaren te gebruiken en dat talloze studenten Spaans zich hierover hun kop hebben moeten breken. 

Het bewijst de kracht van een grote taal die over de grens gelezen wordt, maar ook dat alles wat je ooit hebt gedaan, en op een dag op het net werd geprikt, pakweg twintig jaar later weer uit de nevelen van de tijd kan oprijzen.

Lees vooral niet mijn Spaanse essay, maar vergrijp u spoorslags aan de prachtromans van Mendoza. Exact 21 jaar geleden had ik hem per toeval aan de lijn en was ik zo beschroomd dat ik geen woord meer van de grond kreeg. Begin met De stad der wonderen (1986) - Alexandre Dumas meets Gabriel García Márquez in Barcelona, o wat een roman!


maandag 28 november 2016

"Tu es mon maître après dieu"


Castro zal intussen wel weten of het waar is.









PS : Rick De Leeuw stuurde dit krachtig antwoord.

maandag 21 november 2016

Twee jaar

Twee jaar geleden verscheen Napoleon. De schaduw van de revolutie.

Het was best spannend om na het “frivole" Chanson met het “serieuze" Napoleon op de proppen gekomen. Godzijdank is dat allemaal goed gekomen. Niet zo lang geleden verscheen de zesde druk, een mooie paperback deze keer, verkrijgbaar voor amper 17,5 EUR. Grote dank aan iedereen die een exemplaar kocht. Dat is geen grootspraak, zonder een leger lezers wandelt een schrijver eenzaam door de woestijn. En kijk, het is zo al eenzaam genoeg. Re-merci!


vrijdag 18 november 2016

Non-fictie-romans

Drie dagen voor Trumps verkiezing begon ik toevallig in “Het complot tegen Amerika” van Philip Roth; stond al een tijdje op mijn lijstje. Een week later bleek dit het boek dat je absoluut moest lezen. Neen, ik ga dat hier niet beginnen roepen, u leest maar wat u wilt, maar het is wel degelijk een prachtige roman, zo eentje waar je ook nog wat van opsteekt. Roth voegt zelfs nog een historisch dossier als nawerk toe. "Het complot tegen Amerika” behoort tot de door mij erg beminde soort van non-fictie-romans. Die bezitten de trilling van de volbloedroman, hebben epische spankracht en spelen in op je empathisch vermogen, noem maar op, én op de koop toe leer je, gezeten op die warme wolk van meeslepende lectuur, ook nog eens veel bij. Romans als “De Welwillenden” van Jonathan Littell, de Cicero-trilogie van Robert Harris of “Wil” van Jeroen Olyslaegers behoren ook tot die categorie - een voor een aanraders trouwens. En dan nu een vraag, ik wil graag nog een Roth lezen, eentje die qua sfeer en opzet aansluit bij “Het complot tegen Amerika”. Iemand? Alvast mijn dank.



PS Nicolas Rombouts heeft in zijn Facebook-reactie uiteraard gelijk als ie stelt dat deze roman van Roth behoort tot een bijzondere soort van non-fictie-romans, nl. die van de "wat als"-categorie, die van "counterfactual history" of zoals de Fransen het graag zeggen, die van de "uchronie".

Gesuggereerde titels: De menselijke smet, Amerikaanse pastorale, Zuckerman-trilogie

maandag 14 november 2016

"The boy can leave the farm, but the farm will never leave the boy"

Gisteren genoten van een mooie tentoonstelling in mijn geboortedorp - allemaal foto’s uit de oude doos. Ik zag mijn groottante in klasformatie op een foto van exact 100 jaar geleden, die bedoeld was als dankbetuiging voor Amerikaanse financiële steun aan de uitgehongerde Kempen. Ik aanschouwde mijn tante tijdens een wedstrijd koe melken in de vroege jaren vijftig. Ook keek ik recht in de ogen mijn 10-jarige vader, een kiekje dat dus uit 1954-1955 stamt. Hij staat met gekruiste armen op een akker terwijl de helft van het dorp helpt bij de graanoogst van een zieke boer, ook al een grootnonkel. De kleine Jules Van Loo die zo ongeveinsd gelukkig in de lens staat te staren wordt vandaag 72. Gelukkige verjaardag, vader!

P.S.: Veel dank aan de organisatoren, want los van de nostalgie was er ook veel heden. Voor, tussen en onder de foto’s was het een komen en gaan van oude bekenden, van ontmoetingen, van allerhande discussies: "Niejenieje, da is Lewie Petoe niet! En doa, da is Schuppe Dam! Die nog aan’t Rattenkot hei geweund! Nu de jaren stilaan aanzwellen, voel ik de roep van de geboortegrond bijwijlen wat harder door de aderen stromen. Zoals de Engelsen zeggen: “The boy can leave the farm, but the farm will never leave the Boy”. Bouwel ahoi!

zondag 13 november 2016

365 dagen later

1. Waar was u op het moment van de aanslagen?
2. Hoe hebt u het nieuws vernomen?
3. Is uw kijk op Parijs veranderd?


1. ‘We voerden net een van onze Chanson-voorstellingen op. Op de scène struinde ik een avond lang door Parijs, terwijl de stad juist dan in haar hart getroffen werd.’
2. ‘Na het optreden kwam het publiek vertellen dat er iets was gebeurd in Parijs. Pas in de wagen op weg naar huis werd duidelijk hoe ernstig de situatie was.’
3. ‘De stad werd al vaker getroffen door verschillende gebeurtenissen: in mei 1871 (toen de revolutionaire Commune van Parijs werd neergeslagen, red.) vielen 20.000 doden, de Franse Revolutie, de Tweede Wereldoorlog... De stad is dat telkens te boven gekomen. Je mag er niet te lang bij stilstaan. De stad gaat door en wij dus ook.’

Bron: De Standaard, 12/11/2016

vrijdag 11 november 2016

Paulette Perec

Paulette Perec is niet meer. De weduwe van de grote Franse schrijver Georges Perec overleed op 5 november. Zij was zijn vrouw en bleef dat toen ze uit elkaar gingen. Er kwam geen scheiding en ze bleven de beste vrienden. Hun leventje in het Parijs van de vroege jaren zestig stond model voor Les choses (De dingen) waar Perec in 1965 mee doorbrak. De titel zou haar idee zijn. Ze heeft er na haar dood fel toe bijgedragen dat het oeuvre van Perec helemaal ontsloten werd en in de vaart der volkeren werd opgenomen. Nu geldt het als een van de belangrijkste uit de twintigste eeuw. 


Ik ben blij dat ik haar enkele keren mocht ontmoeten en bewaar warme herinneringen aan die keer dat de krachtige en genereuze Paulette bij ons thuis kwam eten. En vooral aan de dag dat ze ons rondleidde in de Bibliothèque de l’Arsenal in Parijs en de plek liet zien waar Charles Nodier salon hield. Deze leermeester van de jonge Victor Hugo, waar ondergetekende ooit een licentiaatsverhandeling aan wijdde, ontving er de fine fleur van de Franse romantiek. Daar liep ik met de vrouw van Perec op de plek van Balzac, Dumas en Gautier. Dankjewel, Paulette.

Ik vraag me af of iemand zorg droeg voor haar prachtige dikke vlecht toen ze in het ziekenhuis lag.





donderdag 10 november 2016

Wat deed u op 9 november 2016?

"Putain putain, c'est vachement bien, nous sommes quand même tous des Européens." Op de vraag wat ik deed op 9 november 2016, zal ik later zeggen: een concert bijwonen van Arno in Rijsel, muziek en schoonheid vieren in het Théâtre du Sebastopol, zo'n zaal waar je bijna de Roma voor zou omruilen (ik zeg wel degelijk bijna, de Roma, daar gaan we nooit aan raken). Zeer schone avond, en godzijdank ging het publiek uiteindelijk mee rechtstaan op "Les filles du bord de mer", ik was al rechtgeveerd bij "Oh la la la"... een uiteraard overwegend Frans publiek dat duidelijk veel van Arno hield.



Het is vandaag Dag van de Franse taal in Nederland, ik stuur ze graag twee onderstaande video's, "Les filles du bord de mer" natuurlijk én een fijn nummer uit zijn laatste plaat.





maandag 7 november 2016

Gedicht om de week mee te beginnen

Dank Hubert van Herreweghen (1920-2016) voor alle schoonheid. Ze mogen van mij de rest van de maand elke ochtend en avond een gedicht van u voorlezen op de radio. Om te beginnen het eerste gedicht uit uw eerste bundel Het jaar der gedachtenis (1943):

  Met twee zitten wij in het huis te zwijgen.
Geluideloos slaan klokken aan de muur.
Schimmen van doden die uit de aarde stijgen,
gestalten glanzen in het bronzen vuur.

Hun schaduw groeit bij 't keren van de jaren,
terwijl hun lijf vergaat onder het gras,
maar 't beeld in ons moeten de wormen sparen, 
vannacht wordt alles weer zoals het was:


wij drinken wijn en noemen hunne namen.
't Slaat middernacht en ieder ding
verandert weer van aanschijn. Allen samen
roepen wij nieuwjaar! O herinnering...

Op zijn kneukels zit een oud man te tellen
ook onze tijd. Hij is 't die twaalf maal slaat.
Vergeef ons, bid voor ons, donkere gezellen,
die zwijgend rondom ons te wachten staat.

vrijdag 4 november 2016

Portret. Een film van Ibbe Daniëls


Heb mezelf overgegeven aan de fijne filmmaakster Ibbe Daniels. Dit is haar blik. Ik ben verguld met haar portret. Het duidt mooi het evenwicht aan dat ik in mijn werk probeer na te streven, en wellicht nooit helemaal zal vinden.

HIER kunt u de film bekijken, hij duurt een klein kwartier. 

Een stukje uit de begeleidende tekst: "Ibbe Daniëls ontwaarde een extreem groot contrast tussen het stille schrijverschap van Bart Van Loo en een soort uitbundigheid, die af en toe naar buiten komt wanneer hij zijn nest verlaat om zich en plein public te ontpoppen tot cabaretier. De film is dan ook opgebouwd rond dit intrigerend contrast - de schrijver die in stilte in zijn werkkamer schrijft versus de explosieve verteller in een publiek decor. Stilte in de velden versus lawaai in de zalen."

Met muziek van mijn kompaan Geert Hellings, die je ook even in beeld ziet. Met hem zal ik voorjaar 2017 ook effectief de podia beklimmen.

Maakt deel uit van de reeks: Schrijven in de Lage Landen

maandag 17 oktober 2016

woensdag 12 oktober 2016

Napoleon - nu met beelden

Goed dat we dit al een eerste keer uitprobeerden. Wat een sprekende beelden van Koen Broucke! Samen met de steeds fijnzinniger én krachtiger wordende soundtrack van Geert Hellings vormt zijn werk de ideale bedding voor mijn verhaal dat de afgelopen dagen verder werd herschikt en aangepast. Zoals de Fransen zeggen, weurk in preugress, maar we zijn stilaan klaar om te landen. In januari trekt Napoleon door de Lage Landen, en uiteraard kunt u daar bij zijn. Alle data en info vindt u hier. Van harte welkom!

(Foto’s: Timoti Vandebriel)